Genel Esaslar

Düşük Gerilim Yönetmeliğinin amacı; elektrikli ekipmanlara Avrupa Birliği dahilinde, yönetmelikte belirtilen zorunlu koşullara uygun olarak serbest dolaşım kazandırılmasıdır. Amacın odak noktası; AB içinde, güvenilir; insan, canlı ve çevre sağlığını koruyan elektrikli makina-ekipmanların üretilmesi ve ticaretinin sağlanmasıdır. Düşük Gerilim Yönetmeliği; ürünün elektriksel güvenliğinin yanı sıra mekaniksel ve kimyasal güvenliliğini de kapsamaktadır. 

Düşük Gerilim Yönetmeliğinin zorunlu sağlık ve  güvenlik koşulları, tüm Yeni Yaklaşım Yönetmeliklerinde yer alan genel tanımlardan daha kısa ve özdür.  Diğer taraftan bu koşulların daha detaylı  bir şekilde tanımlanmasını sağlayan , harmonize standartlar, yönetmeliğin tamamlayıcısı olarak kullanılmaktadır. Düşük Gerilim Yönetmeliği altında uygulanabilir standartların büyük çoğunluğu, harmonize edilmiştir. Yeni Yaklaşım Yönetmelikleri içinde, harmonize standartlarla en çok desteklenen yönetmelik, 73/23/AT Düşük Gerilim Yönetmeliğidir.

Düşük Gerilim Yönetmeliğinin 2. Maddesi, “Üye ülkeler, pazara sürülecek elektrikli ekipmanların, yürürlükte olan güvenlik koşullarına uygun tasarlanması, monte edilmesi ve  insanlara, evcil hayvanlara ve eşyalara zarar vermeyecek şekilde kullanılmasını sağlamak için gereken bütün önlemleri alacaklardır” ifadesi yer almaktadır.

Yönetmeliğin 2. Maddesine göre; Ek I de yer alan 11 adet zorunlu koşulun, eksiksiz karşılanması, bir uygunluk doğrulama prosedürü izlenerek, harmonize standartlarla getirilen çözümlerin tek tek doğrulanması gerekmektedir. Genel koşullar, kararnamenin kapsamı ve tanımlar aşağıda özetlenmiştir.

Temel Sağlık ve Güvenlik Koşulları

Düşük Gerilim Yönetmeliği ile,  AB pazarında; insan sağlığı ve güvenliği açısından tehlike oluşturmayacak elektrikli ürünlerin, özgürce el değiştirmesi sağlanmaktadır. Yönetmeliğin ikinci maddesinde ve EK I’de on bir adet zorunlu güvenlik koşulu sıralanmıştır. AB Pazarında, elektrikli ürünlerin serbestçe ticareti, ancak bu on bir zorunlu koşulun yerine getirilmesine bağlıdır. İmalatçı zorunlu koşulları, öncelikle tasarım girdisi olarak ele almalıdır. Zorunlu sağlık ve güvenlik koşulları, üç ana grup altında toplanmıştır.

Grup.1. Genel Koşullar

i. Elektrikli ekipmanların güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için ekipman üzerine teknik özelliklerini tanıtıcı işaretler konacaktır. Bu mümkün olmadığı takdirde, ekipmanın beraberinde bu bilgileri içeren bir not bulundurulacaktır.

ii.Ekipman üzerinde imalatçı adı yada ticari adı veya markası açık bir şekilde yazılacaktır. Bu mümkün olmadığı takdirde ambalajı üzerine yazılacaktır.

iii.Elektrikli ekipman ve komponentler, montaj ve bağlantıları uygun ve güvenli yapılmalarını sağlayacak şekilde imal edilmelidir.

iv.Elektrikli ekipmanlar, bu Ek’in 2. Ve 3. Maddelerinde işaret edilen tehlikelere karşı korunmayı sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.

Grup 2. Elektrikli ekipmanlardan kaynaklanan tehlikelere karşı koruma

Madde 1’deki esaslara uygun olarak, aşağıdaki hususlarla ilgili önlemler alınmalıdır.

v.İnsanlar ve evcil hayvanlar, doğrudan veya dolaylı elektrik kontağının neden olabileceği fiziksel yaralanmalardan veya diğer zararlardan gerektiği şekilde korunmalıdır.

vi.Tehlikeye neden olabilecek sıcaklıklar, ark veya radyasyon üretilmemelidir.

vii.Deneyimler, insanlar, evcil hayvanlar ve eşyaların elektrikli ekipmanların neden olduğu, fakat elektriksel olmayan tehlikelere karşı da korunmaları gerektiğini göstermektedir.

viii.Yalıtım, önceden görülebilen durumlara uygun olmalıdır.

Grup 3. Elektrik Ekipmanların dış etkilerden kaynaklanabilecek hasarlara karşı korunma

Madde 1’deki esaslara uygun olarak aşağıdaki hususlarla ilgili önlemler alınmalıdır:

ix.Elektrikli ekipmanlar, insanları, evcil hayvanları ve eşyaları tehlikeye atmayacak mekanik özelliklerde olmalıdır.

x.Elektrikli ekipmanlar, insanları, evcil hayvanları ve eşyaları tehlikeye atmayacak şekilde, çevredeki mekanik olmayan etkilere karşı dayanıklı olacaktır.

xii.Elektrikli ekipmanlar aşırı yük şartlarında insanlara, evcil hayvanlara ve eşyalara karşı tehlikeli olmayacaktır.

İmalatta, en az yukarıda belirtilen zorunlu güvenlik ve sağlık koşullarının dikkate alınması gerekmektedir. Üreticiler için yukarıda sıralanan koşullar başlangıç noktası olup, daha yüksek düzeyde önlemler için herhangi bir engel yoktur.

Harmonize Standartlar

Eğer üreticiler, ürünün yönetmeliğin zorunlu koşullarına uygun olduğunu kanıtlayabilirlerse ürün Düşük Gerilim Yönetmeliğiyle uyumlu sayılır. Eğer ürün, yönetmelikte  belirtilen onaylanmış teknik standartlara göre üretilirse, yine aynı şekilde bu ürün Düşük Gerilim Yönetmeliğine uygun sayılmaktadır. Onaylanan teknik standartlar aşağıda belirtilmiştir:

• Üye devletlerin yetki verdiği kurumlar tarafından madde 5’e uygun olarak hazırlanmış ve harmonize edilmiş standartlar.
• Eğer harmonize standartlar madde 5’te tanımlandığı gibi hazırlanmamış ve/veya basılmamış ise,  iki uluslar arası kurum tarafından hazırlanan uluslar arası standartlar , madde 6, madde 2 ve madde 3 ‘de tanımlanan prosedürlere göre yayınlanması halinde kullanılabilir. Elektrikli ekipmanların onaylanması için gerekli olan kurallarla ilgili uluslar arası komisyon (CEE) görevini IEC veya EN standartlarına bırakmıştır.
• Harmonize standartlar, madde 5’e uygun değilse veya uluslararası standartlar madde 6’ya uygun değilse, , üretim yapan firma bu standartlar yerine kendi ülkesinde hazırlanacak  uluslar arası  standartları kullanabilir

Yukarıda adı geçen standartlar yönetmeliğin zorunlu koşullarını tam olarak karşılamamaktadır. Bu CE işaretinin ürüne vurulmasında kullanılamamaları anlamına gelmemektedir. Bununla beraber, onaylanmış standartlarla aynı statüye sahip değillerdir, bu tip standartlara bazı örnekler:

• Henüz harmonize edilmemiş EN Standartları
• Henüz yayınlanmamış prEN Standartları
• Geçici ENV Standartları
• Madde 6 paragraf 2’ye göre henüz yayınlanmamış IEC veya ISO standartları
• Üretimin yapıldığı ülkedeki geçerli olanlar haricindeki ulusal standartlar

Bu öneri ve standartlar daha iyi bir standart olmadığı durumlarda kullanılabilir. Eğer bunlar yeterince anlaşılır değilse ürüne gelebilecek muhtemel tehlikelere karşı ürün güvence altına alınmalıdır.